نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تاریخ تطبیقی تحلیلی هنر اسلامی، گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

2 استادیار گروه هنراسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

چکیده

رویکرد‌ها و تعاریف متنوع و گاه متفاوت در مطالعات هنر‌اسلامی، بررسی شاخه‌های مختلف این هنر را دچار پیچیدگی کرده است. سنت‌گرایی و تاریخی‌نگری، دو رویکرد غالب در این شاخه‌ی هنری، هر یک به گونه‌ای به هنر‌اسلامی می‌نگرند. اصل در سنت‌گرایی بر سنت و اصول تغییرناپذیر نهاده‌شده، درحالی‌که در تاریخی‌نگری تاریخ و زمینه‌های آن است. سنت‌گرایان هنر-اسلامی را نتیجه‌ی فیضی می‌داند که در وجود هنرمند جریان‌یافته و آموزه‌های خرد جاویدان را در اثر هنری به تجسم صوری رسانده، اما نگاه تاریخی‌نگر آثار هنری را محصول جبر تاریخی و زمینه‌های آن در دوره‌های مختلف می‌داند. این تفاوت‌ها و مواردی از این دست، باعث پیچیدگی در بررسی‌ آثار هنری حتی در جشنواره‌های معتبر شده و معیار‌های گوناگون و گاه متعارضی برای داوری آثار هنر‌اسلامی در نظرگرفته می‌شود. این پژوهش به روشی توصیفی‌تحلیلی و تحلیل گفتمان، با رویکردی تطبیقی در صدد است تا به پرسش‌های؛ تحلیل گفتمان این دو رویکرد غالب در هنر اسلامی چگونه است؟ و چرا با وجود این دو گفتمان غالب، درتعریف هنراسلامی و شاخص‌های اصلی آن وحدت‌نظروجود ندارد؟ پاسخ دهد و زمینه‌ای فراهم نماید تا شرایط تعدیل تعاریف و یا طرح تعریف جامع‌تر فراهم شود. از یافته‌های پژوهش می‌توان عدم شباهت در اجزای گفتمانی، ایجادگفتمان و خرده گفتمان‌ها اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Discourse Analysis of Traditionalism and Historical Perspectives in the Theoretical Foundations of Islamic Art

نویسندگان [English]

  • Sediqeh Pourmokhtar 1
  • Morteza Afshari 2
  • Khashayar Ghazizadeh 2

1 PhD Candidate in Comparative Analysis History of Islamic Art, Faculty of Art, Shahed University

2 department of Islamic art shahed university

چکیده [English]

The various and sometimes different approaches and definitions in the study of Islamic art have complicated the study of it. Traditionalism and historical perspectives, the two dominant approaches in this branch, look at Islamic art differently. The base in traditionalism is on tradition and unchangeable principles, while in historical perspectives, it is history and its contexts. Traditionalists consider Islamic art to be the result of a grace that has flowed in the artist and embodied the teachings of perennial philosophy in the art works, but in the historical perspectives, the art works are the product of historical determinism and context. These differences have made the study of art works complicated even at prestigious festivals, and the various and conflicting criteria for judging works of Islamic art. This research, in a descriptive-analytical and discourse analysis method and a comparative approach, seeks to answer the questions; What is the discourse analysis of these two dominant approaches in Islamic art? And why, despite these two dominant discourses, there is no unity in the definition of Islamic art and its main features? and provide a basis for modifying a more comprehensive definition. Research findings include dissimilarity in discourse components, discourse creation, and sub-discourses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Discourse analysis
  • Islamic art
  • Laclau and Mouffe
  • Traditionalism
  • Historical Perspectives