تاریخ نگاری شمس‌الحسن و وجوه اشتراک آن با دو اثر متأخر خود(ظفرنامه‌ی یزدی و جامع‌التواریخ حسنی)

نویسنده

دکتری تاریخ ایران اسلامی و عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

یکی از ویژگی‌های تاریخ‌نگاری دوره‌ی تیموری حکومت‌محوری آن است.اگرچه این رویکرد به ظاهر تداوم اقدام‌های مورخان دوره‌های قبلی است؛ اما بررسی متون این دوره نشان می‌دهد که انگاره‌های موجود در جامعه‌ی عصر تیموری و نیاز شدید امیرزادگان تیموری برای کسب مشروعیت‌بخشی، جریان تاریخ‌نگاری این دوره را تا حدودی با سایر دوره‌های تاریخی متمایز کرده است.تاج‌السلمانی از متقدم‌ترین این افراد بود که اهداف و انگاره‌های طراحان اصلی حاکمیت را به خوبی در شمس‌الحسن خود برآورده کرد.با وجود این، نسبت به هم‌دوره‌های خود کمتر از او و اثرش یاد شده است.شناسایی و بررسی ابعاد مختلف تاریخ‌نگاری کتاب شمس‌الحسن با عنایت بر تکاپوهای مؤلف در تقویب گفتمان امارت‌محور و تحقق جریان مشروعیت‌بخشی از جمله اهداف اصلی این مقاله است.سؤال اصلی مقاله این است که تاریخ‌نگاری شمس‌الحسن دارای چه مؤلفه‌هایی است؟چه رابطه‌ای میان تاریخ‌نگاری کتاب تاج‌السلمانی و آثار متأخر وجود داشته است و آیا اصولاً این اثر توانسته اهداف گفتمانی طراحان اصلی حاکمیت را برآورده کند یا خیر؟
پژوهش حاضر نشان می‌دهد که تلاش برای توجه مشروعیت مبهم خاندان جغتایی از جمله دغدغه‌های امیرزادگان تیموری است که آن‌ها را بر آن داشت تا نویسندگانی را برای تحقیق این امر به کار گمارند.شمس‌الحسن تاج‌السلمانی نیز در زمره‌ی همین آثار است که با رویکردی کاملاً گفتمانی و در جهت تقویت گفتمان امارت‌محور نوشته شده است.پس آن دو اثر بعدی و شناخته‌تر به نام ظفرنامه‌ی یزدی و جامع‌التواریخ حسنی نیز از همین شیوه تبعیت کردند.مهم‌ترین ویژگی‌ این کتاب‌ها پرداختن به دو شاخص گفتمانی، یعنی برتری دادن به اقدام‌های نظامیان و کمرنگ جلوه دادن تلاش‌های وزیران ایرانی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Historiography of shams_Alhosn and Commonalities that two Subsequent Ether (Zafarnamehyazi and Jame_AltavarikhHassani)

نویسنده [English]

  • Fatemeh Rostami
Faculty Member, University of Sistan and Baluchestn
چکیده [English]

 One of the properties of the Timurid age is its governmental approach to the history. Though this approach is apparently a continue of actions of previous historians, but a survey in the texts shows that special thoughts in tamurid society and urgent need of tamurid princes to legitimacy, has distinguished this age from other historical ages. Taj al-salmani is one of the pioneers who perfectly showed The governmental aims in his Shams alHosn, but in compare with his contemporaries, he is less mentioned. identifying and evaluating various aspects of historiography of shams alhosn according to attempts of its author in strengthening Emirate discourse and fulfilling manner of legitimacy are the main objective of this research. The main question is what are the components of historiography of sham al-hosn? what is the connection of historiography of Taj al-salmani with later books ? Finally has this book been able to provide discourse goals of the governmental? This paper is about to show that endeavors for explaining the obscure legitimacy of Jaghtaii house was the most concern of Tamurid princes. This led them to appoint some writers. sham al-hosn is also among these books that has been written with a discourse approach and in order to strengthen the Emirate based discourse. The next two books in this period Zafarnameh yazdi and Jame al-tavarikh hassani followed this method. The main components of these books are two guidelines, increasing the importance of military actions and diminishing the effort of Iranian officials.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Historigraphay
  • Taj al-salmani
  • Shams Al hosn
  • Emirate Based