بازآفرینی خویشتن: مواجهه‌ای فلسفی با تاریخ‌نگاری هویت فرهنگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه دانشگاه تهران

چکیده

این مقاله با به پرسش‌کشیدن تاریخ‌نگاری هویت فرهنگی نشان می‌دهد که هویت، سه سطح به هم پیوسته دارد: فردی، ملی (با شاخصۀ فرهنگی در دنیای امروز) و انسانی. در سطح نخست، فرد باید بتواند شمرده شود و شمرده‌شدن او یعنی آزادی ذهن و عمل و اراده. پس ازاین‌رو نخست باید در مقیاس فلسفی، مسئلۀ ذهن بنیادی (Subjectivity) یا خودمختاری – خودگردانی (Autonomy) انسان را حل کرد؛ به‌نحوی‌که جامع امکان خود رهبری او و مانع ادعای خدایی او گردد. بدین‌معنا که انسان باید واجد دلیری در به‌کارگرفتن فهم خویش و مواجهۀ خودگردان با امور اطراف خود شود تا در فرایند بازآفرینی خویشتن ملی- فرهنگی مشارکت فعال و مؤثر داشته باشد. در سطح دوم ملت باید شمرده شود. شمرده‌شدن با خودشماری در درون مرزهای هویتی متفاوت است. در اولی، فرد یا ملت به‌این‌دلیل شمرده می‌شود که گاه افزوده‌ای بر تمدن بشری دارد یا نقشی که می‌تواند در چند ساحتی‌کردن انسان مدرن داشته باشد، در دومی به‌دلیل نبود چنین مؤلفه‌هایی، مدام خود را تکرار می‌کند، مدام به گذشته‌اش پناه می‌برد و از تمدن‌هایی که پدرانش ساخته‌اند، حرف می‌زند، غافل از اینکه اینها فقط در صورتی می‌توانند شمرده شوند که منابعی برای بازآفرینی هویتی معاصر دانسته شوند. این مقاله دربارۀ نگرشی از هویت ملی‌فرهنگی بحث کرده است که تمایز ملی‌فرهنگی را در پیوند با این‌همانی انسانی قرار می‌دهد و مانع انحراف هویت به یکی از دو بیراهه‌های نسبی‌گرایی فرهنگی یا همه‌شمولی فرهنگ جهانی می‌شود، فرایندی که در این مقاله، چشم‌انداز سوم بحث هویت دانسته شده است.


کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reinventing the Self: A Philosophical Encounter with the Historiography of Cultural Identity

نویسنده [English]

  • Hossein Mesbahian
Assistant Professor, Department of Philosophy, Faculty of Letters and Humanities, University of Tehran
چکیده [English]

In addressing identity, many commentators have primarily focused on three types of associations: by land (shared history, geography, state); by blood (shared ethnicity, race); and/or by culture (shared language, religion, arts, and sciences). To discuss identity from these perspectives, however, would be a redundant and uninspiring exercise. Such self-affirmation fails to take into account the crisis that is responsible for the existent tension around issues of identity.  In this paper, therefore, I will make a case that traditional understandings which seek monotheism and homogeneity lead, at best, to a celebration of cultural and civilizational legacies of the past. In this paper, the idea of identity assumes, firstly, individuals whose sovereignty and autonomy are respected and protected, and secondly, nations who have engaged in self-examination have made distinct contributions culturally and have been given recognition. In the absence of these two conditions, any claim about a common human identity, human civilization, or globalization is a disguise for reviving the grandeur and splendor of old empires. To talk about identity and recognition is to talk about all of humanity. It means talking about those who have been excluded from participating in building a common future for humanity. Identity suggests an active process of representation; a process through which identity constantly changes by reinventing itself. Identity, then, really means the reinvention of identity, not holding it captive to history or a cultural past.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cultural Identity
  • Historiography
  • Recognition
  • Autonomy
  • Relativity
  • Universality
کتاب‌شناخت

آشوری، داریوش (۱۳۸۰). تعریف‌ها و مفهوم فرهنگ، تهران: نشر آگه.

اشرف، احمد ( ۱۳۷۲) «هویت ایرانی»، ایران در آستانۀ سال ۲۰۰۰. پاریس.

برهان، محمدحسین‌بن‌خلف تبریزی (۱۳۶۱) برهان قاطع، به کوشش دکتر محمد معین، جلد4، تهران: امیرکبیر.

زرین‌‌کوب، عبدالحسین (1388) «نه شرقی، نه غربی ـ انسانی»، مجموعه مقالات، تحقیقات، نقدها و نمایش‌‌واره‌‌ها. چاپ6، تهران: امیرکبیر.

غلیون، برهان (۱۳۷۹) خودآگاهی (نقد درونی فرهنگ و جامعۀ غرب). ترجمۀ محمدمهدی خلجی، ویژۀ‌ مجله‌ نقدونظر.

فروغی، محمدعلی (۱۳۶۶) سیر حکمت در اروپا (جلد اول، دوم و سوم)، تهران: انتشارات زوار .

لالاند، آندره (۱۳۷۷) فرهنگ علمی و انتقادی فلسفه، ترجمۀ غلامرضا وثیق، تهران: انتشارات فردوسی.

لایبنیتس،گ.و. (۱۳۷۵) منادولوژی (مقدمه و شرح از بوترو و دیگران)، ترجمۀ یحیی مهدوی، تهران: انتشارات خوارزمی.

محبوب، محمد جعفر (۱۳۷۱) «کیستیم و از کجاییم؟» نشریۀ مهاجر، سال8، خارج از کشور ( دانمارک)، شمارۀ 72-71.

 

Anthony D. Smith. (1998) The Ethnic Origins of Nations. Oxford: Blackwell Publishers.

Butler, Judith. (1998) "Merely Cultural." New Left Review. No 227. Jan/Feb.

Craig, Edward (ed). (2000) Concise Routledge Encyclopedia of Philosophy. London: Routledge.

Hall, Stuart. (1990)"Cultural Identity and Diaspora". in J. Rutherford, Identity, Community, Culture, difference. London: Lawrence and Wishart.

Hall, Stuart. (1994) "Introduction: Who Needs Identity?" in Stuart Hall and Paul Du Gay (ed), Questions of Cultured Identity. London: Sage

Hegel, G.W.F. The Philosophy of Right. (2002). tr. Alan White, Newburyport, MA: Focus Publishing.

Herder, J.G. (1969) "Ideas for a Philosophy of the History of Mankind". Book 7, Section 1, in. J.G. Herder on Social and political Culture, ed. F.M. Barnard. Cambridge: Cambridge University Press.

Kellner, Douglas, A. (1995) Media Culture, London: Routledge.

Larrain, Jorge (1994) Ideology and cultural Identity, Modernity and the Third World Presence, Cambridge: Polity

Leibniz, G. W. (1973) Philosophical Writings. Ed. by G.H.R. Parkinson; trans. Mary Morris and G.H.R. Parkinson. London: Dent.

Malik, Kenan (1996) The Meaning of Race: Race, History, and Culture in Western Society. Macmillan: Basingstoke.

Mercer, Kobena. (1990) "Welcome to the Jungle: Identity and Diversity in Postmodern Politics", in Jonathan Rutherford (ed), Identity: Community, Culture, Difference. London: Lawrence and Wishart.

Morley, David and Robins, Kevin. (1995) Spaces of Identity. London: Routledge.

Philo, Greg and Miller, David. (1997) Cultural Compliance: Dead Ends of Media/Cultural Studies and Social Science, Glasgow: Glasgow Media Groups.

Poole, Ross. (1999) Nation and Identity. London: Routledge.

Said, Edward. (1998) "Between Worlds: a memoir". London Review of Books.

Taylor, Charles. (2000) Sourses of The Self: The Making of the Modern Identity. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Taylor, Charles. (1985) Philosophical Papers, V. 2: Philosophy and Human Sciences. Cambridge: Cambridge University Press.

Taylor, Charles. (1994) "The Politics of Recognition" in Multiculturalism, ed. Amy Gutmann, Princeton: Princeton University Press.

West, Cornel. (1993)"The new Cultural Politics of Difference". in Simon During (ed). The cultural Studies Reader. London: Routledge. Pp. 256-270.