رعایت استانداردهای نشر مؤسسۀ بین‌المللی ایزو در نشریه‌های فارسی رشتۀ تاریخ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی

2 دانشجوی دکتری تاریخ انقلاب اسلامی، پژوهشکدۀ امام خمینی و انقلاب اسلامی

چکیده

مقالات فارسی منتشرشده در حوزه‌های علوم مختلف و انتشار آن به‌صورت چاپی و الکترونیک، از قواعد و قوانین خاصی پیروی می‌کند. قواعد حاکم بر نگارش و نشر مقاله در مجلات علمی ایران درحالی‌که از تشابهات ساختاری برخوردار است، بر طبق شیوه‌نامۀ هر مجله متفاوت است. همین امر سبب شده است تا در ایران استاندارد خاصی بر این موضوع حاکم نباشد، هرچند مقررات کمیسیون بررسی نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باعث هماهنگی در انتشار مجلات علمی می‌شود؛ این مقررات حداقلی و تجربی است و خود از استاندارد جهانی انتشار مجلات علمی فاصله دارد. استاندارد بین‌المللی نشر از سوی مؤسسۀ بین‌المللی ایزو تهیه و تنظیم شده است و مجلات باید بر مبنای استاندارد جهانی به نشر مقالات بپردازند. لزوم رعایت استانداردهای نشر در مجلات فارسی باعث شده است تا در حوزه‌های مختلف از جمله کتابداری و پزشکی به این مسئله توجه شود؛ اما در حوزۀ مجلات تاریخ هنوز اینچنین نیست و ابهام علمی وجود دارد. بدین ترتیب پژوهش حاضر بر آن است تا میزان رعایت استانداردهای نشر مؤسسۀ بین‌المللی ایزو در مجلات علمی‌پژوهشی و علمی‌ترویجی رشتۀ تاریخ را ارزیابی کند و عناصر تأکیدشده از سوی مؤسسۀ نشر ایزو که شامل اطلاعات موجود بر روی صفحۀ عنوان، فهرست مندرجات، عناوین مکرر، پانویس‌ها، چکیده، اطلاعات صفحۀ اول مقالات در مجله، ساختار استناد به منابع استفاده‌شده و فهرست منابع از جمله عناصر اطلاعاتی هستند، از نظر میزان رعایت استانداردهای ایزو بررسی شوند. از آنجاکه پژوهش حاضر از نوع کاربردی و در حیطۀ علم‌سنجی قرار دارد، روش استفاده‌شده در پژوهش حاضر، روش پیمایشی و از نوع توصیفی است. در این پژوهش با در نظر داشتن استانداردهای بین‌المللی نشر، 26 مجلۀ علمی‌پژوهشی و علمی‌ترویجی رشتۀ تاریخ شناسایی شده و جدول ارزیابی شامل ملاک‌های ارزیابی تنظیم شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد میزان همخوانی نشریات علمی‌پژوهشی و علمی‌ترویجی رشتۀ تاریخ با استانداردهای نشر مؤسسۀ بین‌المللی ایزو ۵۵ نشریه، 47/69 درصد است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مجلات، مقررات مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری را بیشتر از استانداردهای مؤسسۀ بین‌المللی نشر ایزو رعایت می‌کنند. لذا پیشنهاد می‌شود استانداردهای بین‌المللی نشر در قالب آیین‌نامه از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به تمامی مجلات علمی ابلاغ شود تا مجلات و مقالات منتشرشده، به‌سوی استانداردسازی بین‌المللی هدایت شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Applying the Publishing Standards of the International Institute of ISO in Persian Journals of History

نویسندگان [English]

  • Seyyed mahmood Sadat 1
  • Mohammad Jamaloo 2
1 Assistance
2 PhD Student, Department of History, Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution
چکیده [English]

The Persian journals published in different arenas of science, in printed and electronic versions, follow some special rules and regulations. While the rules for writing and publishing the articles in the Iranian scientific journals are similar in structure, regulations are also different from journal to journal. Then this has caused the absence of standardization in journals. Although the rules regulated by the commission of supervising the journals of the ministry of science, research and technology has organized the publish of the scientific journals, these rules are minimal and experimental, and yet far from the international standards of the scientific journals. The international publishing standard is already regulated and produced by the international institute of ISO, and journals are to be published applying the international standards. The need for applying the world standards in Persian journals has caused the fields such as medicine and librarianship take this into their consideration but in the field of History this is yet lacked, and scientifically dubious.
However, the main concern in the present study is to examine the extent to which the international publishing standards of ISO are applied in the research and scientific journals of history. And we also want to examine if the insisted elements of the ISO publishing institute such as title page, list of the content, the repeated titles, footnotes, abstracts, the first page of the articles in a journal, the applied reference method are obeying the ISO standards. Since the present study is a practical one, and in the area of science survey, the approach we have applied in it is descriptive. In this study, taking the international publishing standards into consideration, we have recognized 26 research and science journals in the field of history, and set a chart for the criteria applied in the examination. The findings show that the research and scientific journals of history match the international publishing standards of ISO in 55 cases (69.47%).
Also the findings show that the journals apply the regulations and rules ratified by the ministry of science, research and technology, more than the international ISO publishing standards. Consequently, we recommend that: the international publishing standards should be ratified as the regulations of the ministry of science, research and technology, and enforced by the journals, so that the standardization may occur.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Publishing standards of ISO
  • Field of history
  • The research scientific journals
  • The standardization of journals
کتاب‌شناخت

ایزدی، عبدالرضا و زمینه امیرپور (1393) «رعایت استانداردهای نشر مؤسسۀ بین‌المللی ایزو در نشریه‌های فارسی کتابداری و اطلاع‌رسانی»،مطالعات ملی کتابداری و سازمان‌دهی اطلاعات.25(3).

دیانی، محمدحسین و شهلا شیردل( 1386) «بررسی و مقایسۀ چکیدۀ فارسی مجله‌های علمی‌پژوهشی حوزۀ علوم انسانی با استاندارد ایزو 214»، فصلنامۀ کتابداری و اطلاع‌رسانی.2(2).

دیانی، محمدحسین(1378) «حجم نمونه در پژوهش‌های پیمایشی»، کتابداری و اطلاع‌رسانی، فصلنامۀ کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد آستان قدس رضوی.7(3).

گیلوری، عباس و دیگران(1390) «میزان همخوانی نشریه‌های علمی‌پژوهشی فارسی کشاورزی با استانداردهای نشر مؤسسۀ بین‌المللی ایزو»، پژوهشنامۀ پردازش و مدیریت اطلاعات، ویژه‌نامۀ علم‌سنجی. 66(2)

گیلوری، عباس( 1374) بررسی میزان همخوانی نشریات فارسی با استاندارد ایزو. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران.

مختاری، وحید(1382) انطباق چکیده مقاله‌های نشریه‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی و دستورالعمل گروه ونکوور و استاندارد ایزو 214. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران.

هاشمی، سمیرا(1390) بررسی میزان همخوانی نشریه‌های دسترسی آزاد بین‌المللی کتابداری با استانداردهای ایزو. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران.

 

Iso 18. 1981.Content list of periodicals. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 214.1976. Abstract for Publications and Documentation. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 215.1986. Presentation of contributions to periodicals and other serials. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 30. 1966.Bibliographical strips. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 3297.1986. International Standard serial Number (ISSN). Iso Standards Handbook 1: Documentation and information (3rded.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 5122. 1979.Abstract sheets in serial publications. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 6357.1985. Spine titles on books and other publication. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 690.1987. Bibliographic references _ Content, forms and Structure. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 7275.1985. Presentation of title information series. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information. (3rd ed.) Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 8.1977. Presentation of periodicals. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 9115.1987. Bibliographic identification of contributions in serials and books. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information. (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 9115.1987. Bibliographic identification of contributions in serials and books. Iso Standards Handbook 1: Documentation and information. (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Iso 999.1975. Index of a Publication. Iso International s Handbook 1: Documentation and information (3rd ed.). Switzerland: International Organization for Standardization.

Kovendi, D.1975.The presentation of socumentation, library, and archives. Journals and the ISO Standards. Unesco Bulletin for Libraries, 29 (4).

Lopez-Cozar, E. D.1999. ISO standards for the presentation of scientific periodicals: Little known and little used by Spanish biomedical journals. Journal of Documentation, 55 (3).

Lopez-Cozar, E. D., & Perez, R. R.1995.A model for assessing compliance of scientific journals with international standards. Libri, 45 (3-4).

Sho, N., and H. Sasaki. 1980.Biblid, bibliographic identification of serial publication. Dokumenteshon kenkya 30 (10).

Singh, S., & Singh, S.1990.Library and Information Science Periodicals in India: a study towards standardization. Herald of library science, 29 (3-4).