درآمدی بر موانع و دشواری‌های تاریخ‌نویسی ایران با تأکید بر عصر قاجار

نویسنده

دانشگاه تبریز

چکیده

معرفت تاریخی و تاریخ‌نویسی از همان دوره‌ی تکوین تاریخ‌نویسی در ایران با موانع و سختی‌هایی روبه‌رو شد.برخی از این موانع و دشواری‌ها با جایگاه علم تاریخ در میان علوم و طبقه‌بندی میان آن‌ها و سیطره‌ی الگوهای خارج از حوزه‌ی این معرفت بشری، ارتباط داشتند و برخی دیگر ناشی از رابطه‌ی آن با ساختار قدرت و دستگاه دولت و حکومت‌ها بودند.این موانع که ما در این گفتار از آن‌ها با عنوان موانع معرفتی و ذهنی و دشواری‌های سیاسی، اقتصادی و عینی یاد کرده‌ایم، مفهوم، معنا و معرفت‌ تاریخی و تاریخ‌نویسی ایرانی را تحت تاثیر قرار دادند و تا مدت‌ها تداوم یافتند و مانع از این شدند که تاریخ‌نویسی در میان علوم شأن مستقل یابد ومعرفت تاریخی و تاریخ‌نویسی از عقلانیت، خردورزی وآزاد‌اندیشی بهره گیرد.
در دوره‌ی قاجار فضایی ایجاد شد که مورخان این موانع و دشواری‌ها را نقد کردند و به طرح آسیب‌ها و آفت‌های تاریخ‌نویسی پرداختند.پرداختن به این موانع و طرح آفت‌های ناشی از آن‌ها در روند تحول تدریجی معرفت تاریخی و تاریخ‌نویسی مؤثر بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Introduction to Difficulties of Historiography in Iran with an Emphasis on the Qajar

نویسنده [English]

  • Abbas Ghadimi Gheidari
University 0f tabriz
چکیده [English]

 From the advent of historiography in Iran, the fields of history and historiography were faced with certain obstacles, problems and difficulties. Some of these obstacles and difficulties were related to the status of the discipline of history as a subfield of other disciplines, and to the domination of paradigms which were external to this area of knowledge, and some others originated from its relationship with the structure of power, political systems and governments. These obstacles – which are referred to in this article as epistemological and mental obstacles and political, economic and objective difficulties – affected the concept, meaning and knowledge of Iranian history and historiography, and they continued for a long time; thus, they prevented historiography from gaining an independent status among other fields, and they also prevented the fields of history and historiography from benefitting from rationality and freethought. The atmosphere that was created during the Qajar era was such that historians critiqued these obstacles and difficulties and focused on the problems and issues plaguing historiography. The focus on these obstacles and the resulting problems proved significant in the process of gradual development of the fields of history and historiography.

کلیدواژه‌ها [English]

  • History
  • Historiography
  • Difficulties and Obstacles
  • Qajar Era