مفهوم‌شناسی تطبیقی «جاهلیت» در قرآن و متون تاریخی و ادبی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه اصفهان

چکیده

واژه‌ی «جهل» که اساس اصطلاح «جاهلیت» را تشکیل می‌دهد در نزد بیشتر واژه‌شناسان در مقابل «علم» و از منظر برخی از آنان در مقابل «حلم» قرار می‌گیرد، لکن در عرف آیات قرآن نقیض اصلی کلمه‌ی«عقل» است، به گونه‌ای که با تحلیل آیات متحدالموضوع به این مهم رهنمون می‌شویم که علم ماده‌ی تعقل است و حلم نیز از مسببات و جَلَوات عقل به شمار می‌رود؛ از این‌رو در چشم‌انداز قرآن جاهلیت به تمامی امور مخالف علم و عقل اطلاق می‌شود و اگرچه کاربرد اولیه‌ی آن دوره‌ی زمانی پیش از بعثت را مطمح نظر قرار می‌دهد، اما فرهنگی است که می‌تواند در همه‌ی عصرها و مصرها وجود داشته باشد.با تتبع در متون تاریخی و ادبی نیز به این نقطه‌ی مشترک رهنمون می‌شویم که عصر جاهلیت عصر بی‌دانشی، سفاهت، دوری از تعالیم انبیا و اموری از این دست بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Comparative Semantic Analysis of "Ignorance" in Quran, Historical and Literary Texts

نویسندگان [English]

  • Sed Asghar Mahmoudabadi 1
  • Mohammad Ghazvini Nazmabadi 2
1 Associate of Isfahan University
2 PhD Candidate in History of Islam, University of Isfahan
چکیده [English]

The word "Jahl" (ignorance) from which the term "Jahilyya" is derived, is considered the opposite of "Alm" (Knowledge) in the view point of some linguists and some others as the opposite of "Hilmn" (patience); but from Quran view point the main antonym of that is "Aghl" (wisdom), so that by the means of Quran's verses with the same meaning, we find out that Alm (knowledge) is thinking matter and "Hilm" (Patience) is considered as intellect's reasons, causes and aspect. So from Quran point of view "Ignorance" means the all affairs against knowledge and wisdom. Althogh the first application includes a period before the mission of holy prophet of Islam, but it is a culture that can exist in of all eras and areas. A research in historical and literary texts confirms this common point that "Ignorance Age" was the period of illiteracy, stupidity, refraine from of the prophet teachings and such affairs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ignorance
  • Comparative Semantic Analysis
  • Quran
  • Historical and Literary Texts