بازتاب مفهوم ایران و اندیشه ایرانی در آثار

نویسنده

استادیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان

چکیده

تهاجم ویرانگر مغول و فروپاشی خلافت بغداد با وجود پیامدهای گوناگون سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در تاریخ ایران دوران اسلامی از منظر بررسی فرایند بازسازی هویت و موجودیت سیاسی ایرانی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. بازنمایی مفهوم ایران در متون تاریخی، جغرافیایی و ادبی این دوره و بازتاب نظری و عملی فرهنگ سیاسی ایرانی و الگوی ملکداری ایران از جمله ویژگی‌های مهم این دوره تاریخی به شمار می‌آیند. بی‌تردید متون تاریخی و نوشته‌های مورخین بزرگ این دوره تاریخی از حوزه‌های بسیار مهم بروز و بازتاب این مفاهیم و افکار و اندیشه‌ها به شمار می‌آیند. ناصرالدین منشی کرمانی به عنوان یکی از مورخان برجسته دوره‌ی مغول به سبب تألیف آثار مهمی چون «سمط العلی للحضره العلیا» و «نسائم الاسحار من لطائم الاخبار» از جمله مورخین برجسته‌ی تاریخ میانه‌ی ایران به شمار می‌آید که به سبب پاره‌ای ویژگی‌های تاریخنگاری و پردازش موضوعی می‌توان افزون بر داده‌های تاریخی ویژه، با بررسی و جست‌وجو در نوشته‌های او مفاهیم مهمی درباره ایران و تفکر ایرانی و بازتاب الگوی نظام سیاسی ایران شناسایی کرد. از این‌رو مقاله حاضر تحت عنوان «بازتاب مفهوم ایران و اندیشه ایرانی در آثار ناصرالدین منشی کرمانی» با روش توصیفی و تحلیلی و بر پایه مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای با چنین رویکردی به بررسی موضوع می‌پردازد. این مقاله پس از مقدمه، روش و مفاهیم و مروری بر زندگی ناصرالدین منشی کرمانی و آثار و نوشته‌های او بازتاب ایران و هویت ایرانی را در این آثار و نگرش او را درباره نهاد شاهی، ویژگی‌ها و کارکردهای آن، وزارت، نظم سیاسی اجتماعی و توازن عناصر موثر در ساخت قدرت بر پایه‌ی منطق تبیین تاریخی او در «سمط العلی للحضره العلیا» و «نسائم الاسحار من لطائم الاخبار» مورد بررسی قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Reflection of the Concept of Iran in Tracts of Naser-al-din Monshi Kermani

نویسنده [English]

  • Ferydon Allahyari
Assistant Professor of History, University of Isfahan